Visoko

Opis stanice

Mjerna stanica za polen u Visokom počela je sa uzorkovanjem polena i spora od februara 2025. godine. Monitoring polena je ostvaren zahvaljujući bliskoj saradnji sa gradom Visoko koji je vlasnik mjerne stanice. Stručno osoblje Instituta za zdravlje i sigurnost hrane (INZ) Zenica odgovorni su za aerobiološki monitoring, sedmično vrše zamjenu bubnja (uzimanje uzoraka), njegov transport u laboratorij, nakon čega se obavlja kvalitativna i kvantitativna analiza.

Uzorkovanje se redovito provodi od polovine februara do početka novembra. Za uzorkovanje se koristi uzorkivač polena i spora VPPS 2020 Lanzoni. Uzorkivač se nalazi u središnjem dijelu grada Visoko na ravnom dijelu krova KC „Altindag“ Visoko na visini od oko 20 m (nadmorska visina 422 m).

Koordinate gdje je uzorkivač postavljen: 43⁰ 59^I 10^II N i 18⁰ 10^I 58^II E.

Grad Visoko nalazi se u srednjoj Bosni, na ušću rijeke Fojnice u Bosnu, a administrativno pripada Zeničko-dobojskom kantonu.

Grad Visoko proteže se na površini od 230,8 km². Prirodna sredina područja je određena dolinama rijeka Bosne i Fojnice, morfološkim diferencijacijama dolina s padinama podbrda i vijencem visokih planina Srednje Bosne-Ozrena,Vranice i Zvijezde. Prostor Visokog doseže relativno niske nadmorske visine i to od 399 do 1050 m, što je vrlo povoljno za razvoj poljoprivredne proizvodnje, industrije, građenja, održavanja cesta i drugih sistema komunalne infrastrukture. Brdoviti tereni na ovom području čine oko 60 % prostora.

Grad pripada južnom dijelu umjerenog pojasa. Na području grada preovladava umjereno kontinentalna vlažna klima, sa toplim ljetom od 18-22⁰ C.

Prema podacima Federalnog zavoda za statistiku iz 2022. godine, procjenjuje se da  GradVisoko ima oko 38.456 stanovnika

U dolinama rijeka Bosne, Fojnice i Goruša preovladavaju stabla johe, vrbe i topole dok je na visočijim područjima prisutan hrast, breza, četinari.

Tim

Kasim Velić

Lejla Baručija

Polenski kalendar

Polenski kalendar za mjernu stanicu Visoko razvijen je korištenjem podataka aerobiološkog praćenja iz 2025. godine Polenski kalendar grafički prikazuje razdoblja prisutnosti različitih anemofilnih vrsta polena u zraku tokom godine i povezane nivoe rizika.

Objava podataka

Na web stranici Instituta uz ispravnu identifikaciju različitih vrsta polena u zraku (27 biljnih vrsta i spore gljivice alternarie), sedmično se vrši objava izvještaja o polenu.

Cilj izvještaja je oduvijek bio ubrzati i proširiti informacije o letu polena te ih učiniti dostupnim osobama alergičnim na polen. Rad na web stranici Instituta za zdravlje i sigurnosr hrane započeo je 2020. godine, (mjerna stanica Zenica), a koje su u sljedećim godinama proširene i poboljšane sa podacima i sa drugih mjernih mjesta (Visoko, Tešanj). Web stranica, Instituta pored sedmičnih izvještaja o polenu također sadrži informacije o alergijama općenito kao i korisne savjete za alergičare, brošure, kalendare polena za različite mjerne stanice i poveznice na druge stranice s informacijama o polenu.

Saznajte više

Sezonski indeks polena na mjernoj stanici Visoko tokom 2025. godine iznosio je ukupno 53.461 polenovih zrna. Najzastupljeniji je bio polen breze sa ukupnim udjelom od 18,99 %, slijedi polen johe sa udjelom od 16,50 %, polen lijeske sa udjelom od 8,05 %, polen trava sa 7,98 %.

Najviše koncentracije polena bilježe se od marta do maja, s dominirajućim polenom drveća. Trave dosežu svoje maksimalne koncentracije između sredine maja i juna, a ambrozija tokom avgusta i septembra.