Nastavljen je rast koncentracije polena ambrozije te je u protekloj sedmici izmjerena visoka koncentracija sa…
![](https://inz.ba/wp-content/uploads/2024/07/polen-tesanj-uredjaj-3-1000x600-1.jpg)
Tešanj: Izvještaj o ispitivanju alergenog polena u zraku od 14.08. do 20.08. 2024. godine
Nastavljen je rast koncentracije polena ambrozije te je u protekloj sedmici izmjerena umjerena kao i visoka koncentracija sa maksimumom 19.08. 2024. godine od 128 pz/m3 vazduha, a što je u skladu i sa fenološkim opažanjima samih biljaka sa šireg područja Tešnja.
Također su zabilježene visoke koncentracije polena ambrozije 14.08.2024.godine kao i 18.08.2024. godine.
Ambrozija je već usla u fazu cvatnje te je u narednom periodu očekivati daljnji rast koncentracije polena ove izrazito alergene biljne vrste.
Ambrozija spada u kategoriju biljaka čiji polen ima visok stepen alergenosti.
Polen koprive evidentiran je u umjerenim i visokim koncentracijama.
Polenski spektar obuhvata još polen pelina, pepeljuge, bokvice, d. hmelja, trava i lipe .
Spore gljivice alternarie prisutne su u umjernim koncentracijama sto je u skladu sa vremenskim prilikama, jer im pogoduje suho i toplo vijeme kakvo je uglavnom i bilo u protekloj sedmici.
Kako spremno dočekati polen Ambrozije
Učestalost alergije na ambroziju pokazuje trend porasta zadnjih nekoliko decenija. Postoji više uzroka tome, od načina života, prehrane, klime te niza drugih faktora.
S jedne strane klimatske promjene (visoke temperature, malo kiše tokom ljetnih mjeseci, povjetarac) pogoduju rastu korova i širenju polena, a s druge strane neredovno održavanje zelenih površina i neredovno čišćenje korova dovodi porasta alergije na ambroziju. Alergija na ambroziju se može javiti u bilo kojoj životnoj dobi, a u njezinom nastanku ima važnu ulogu i nasljeđe.
Simptomi alergije na polen ambrozije uključuju suzenje i svrbež očiju, začepljenost i curenje iz nosa, kašalj, kihanje, katkad i otežano disanje. U težem obliku može biti prisutna astma, hronični sinusitis, glavobolja i nesanica.
Ambrozija je biljka koja raste uglavnom u kontinentalnim predjelima može narasti i do 1,5 m visine. Korijen joj je vretenast, a stablo uspravno, razgranato i gusto prekriveno sitnim dlačicama. U Evropu je uvežena kontaminiranim pošiljkama sjemena pšenice. Raste kao korov na napuštenim zemljištima uz obale rijeka i potoka, kraj željezničkih pruga, uz vrtove i livade, među usjevima i na zelenim gradskim površinama. Biljka je jednogodišnja, a cvate tokom ljetnih mjeseci ( u kontinentalnom pojasu od jula do oktobra). Tokom cvatnje oslobađa više od miliona zrnaca polena, koju vjetar može odnijeti 50 km. Koncentracija polena je obično na maksimumu u prijepodnevnim satima. Kiša i niske jutarnje temperature usporavaju otpuštanje polena.
Stoga valja izbjegavati izlaganje alergenu u najvećoj mogućoj mjeri. To znači da se ne preporučuje boravak na otvorenom od 8 do 12 sati ujutro kad je koncentracija polena najveća. Za boravak na otvorenom dobro je planirati vrijeme poslije kiše jer kiša ispire polen. Prije odlaska na spavanje preporučuje se tuširanje i pranje kose kako bi se odstranio tokom dana nakupljeni polen. Odjeću i obuću treba sušiti u kući, a ne na otvorenom. Savjetuje se boravak u zatvorenim, klimatiziranim prostorima, a klima uređaj bi trebao imati i antipolenski filter.
Osim toga, svakako treba nastojati suzbiti rast korova, tako da se nastoje urediti zapuštena zemljišta sadnjom trave, te redovnim košenjem. Ukoliko se radi o pojedinačnim biljkama, treba ih čupati zajedno s korijenjem i to prije cvijetanja.
Kako polen uzrokuje alergijsku reakciju?
Kada dođe u dodir sa sluznicom disajnog sistema, polen otpušta niz hemijskih alergogenih spojeva, što potiče otpuštanje upalnih materija iz ćelija i uzrokuje simptome alergija kao što su curenje, začepljenost ili svrbež nosa, peckanje ili škakljanje u grlu, suzenje ili svrbež te crvenilo i otekline oko očiju, otežano disanje, iznenadno kihanje, kašljanje i drugo.
ZAŠTITA
SAVJETOVATI SE SA LJEKARIMA
- Najveća koncentracija polena je za sunčanih i vjetrovitih dana, ujutro i prijepodne, pa tada ne treba provjetravati stan, niti boraviti na otvorenom
- U sezoni cvatnje ambrozije treba držati zatvorene prozore od stana i automobilatokom vožnje
- Koristiti klimatizacijske uređaje s filtrima za polen
- Kišaispire polen, pa je boravak na otvorenom dobro planirati poslije kiše, kada je koncentracija polena u zraku najmanja
- Ako je moguće, u prirodi boraviti na područjima iznad 1000 metara nadmorske visine
- Nakon boravka na otvorenom obavezno oprati ruke, istuširati se, oprati kosu i odjeću, kako bi spriječili unošenje polenau životni prostor
- Ne sušiti odjeću vani
- Po potrebi nositi zaštitnu maskuza suhih i vjetrovitih dana
- Ako se posjeduju psi i mačke,potrebno ih je oprati i četkati jer i oni skupljaju polen
- Redovno pratiti bioprognozu s alergijskim semaforom
- Alergija na ambroziju može potaknuti i takozvanu ukrštenu alergiju na polen i hranu.
- Tokom cvatnje ambrozije može se pojaviti preosjetljivost na određene namirnice, najčešće lubenicu, dinju, tikvicu, krastavac, bananu, kivi, kamilicu i suncokret